طنین یا عباس یا عباس آسمان شاهرود را محزون کرد/اوج عزاداری دهه اول محرم با مراسم یا عباس در شاهرود
آیین سنتی عزاداری روز پنجم محرم توسط جمع کثیری از عزاداران شاهرودی با طنین یا عباس یا عباس در تکیه زنجیری ها (بازار) برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مدیریت شهری شاهرود، صدای هم همه عزاداران حسینی در سرازیری آبشار، طوق و پرچمهای بیرون آمده از تکیه بازار و تکیه یزدیها، صداهای سنج و طبل هیئت ها، عدهی کثیری از عزاداران حسینی و پیادهروی از میدان جمهوری تا حسینیه مدرسه قلعه همه و همه، از آمادهسازی مراسم عظیم یا عباس حکایت دارد.
تا لحظاتی دیگر سیل عظیم جمعیت دست به کمر و آمادهی فریاد یا عباس یا عباس “ای ماه بی قرینه” یا عباس یا عباس را به حرکت درمیآورد.
اینجا شاهرود پنجم محرم الحرام است جاییکه مردمان در عزای پیر علمدار کربلا، پشتوپناه لشکر حسین علیه السلام به سوگ نشسته و آغازگر مراسمی میشود که سالیان متمادی است در روز پنجم محرم با همون شور و حال این آیین برگزار میشود.
درادامه مسیر شاهد برپایی موکب هایی هستیم که وظیفه پذیرایی مردم عزادار را برعهده دارند . هوا ابریست و آسمان هم داغ حسین(ع) و عباس را بر دل دارد گویا بار دیگر حماسه عباس در کربلا تکرار خواهد شد .
مردم عزادار در پیاده روها استقرار پیدا کرده اند به امید آنکه بتوانند نظارگر این آئین مذهبی و سنتی شهر باشند و اشکی با دلی شکسته بر صورت جاری سازند چرا که عباس درمان تمام دلهای شکسته است…
آغازو برگزاری این آئین، شاهرود را به مرحله عزداری جدیدی از محرم می کشاند که تا روز عاشورا معابر شهر میزبان تکایا و هیاتهایی هستند که با تاریکی هوا و صدای طبل و زنجیر و مداحی، دود اسپند و قربانی حق عزاداری حسین(ع) و یارانش را ادا می کند.
مراسم یا عباس دقیقا برای همین موضوع است که برای شاهرودیها از جایگاه ویژه ای برخوردار است چرا که امروز تمامی هیاتهای شهر یک صدا دست به کمر بدون هیچ نوع رنگ و لابی در اوج سادگی عشق به حسین(ع) و یارانش را یکصدا به فریاد می نشینند و اوج عزاداری عباس را، این تک عملدار میدان کربلا را با صدق دل به جا می آورند.
عزاداران حسینی طوقها را می بندد و از کوچه حسینیه مدرسه قلعه پشت طوقها دست در کمرهای یکدیگر با طنین ای ماه بی قرینه یا عباس یا عباس به طرف مسجد نخل و تکیه زنجیریها حرکت می کنند.
این بنا وشالوده عزاداری عباس در شاهرود است که از سالیان متمادی تاکنون بدون هیچ کسری در روند آن به همین شکل ادامه داشته و ادامه خواهد داشت.
هیئت بزرگ یا عباس با طنین صدایی که عرش را به لرزه در می آورد و بصورت ساده برگزار می شود اشک را درچشمان زنان و تماشاچیان به حرکت واداشته تا همراه علمها و طوق ها افراشته وارد تکیه زنجیریها می شود… اینجا یکباره طوق ها روی سر مردم میچرخد و یک صدا همه با هم یا عباس (ع) میگویند…
قصه ورود به تکیه و عزاداری عزداران حسین قصه دیگریست قصه ای که ابتدایش و انتهایش به عشقی بزرگ منتهی می شود قصه ای با نام حسین…
مردم دور تکیه ایستادهاند زنان طبقه بالا هستند دست بر سر میگریند مردها همه یک صدا یا عباس میگویند در جواب مداحی که میگوید: سر از تنش جدا شد… یا عباس یا عباس… سرش به نیزهها شد… یا عباس یا عباس… ای ماه بی قرینه…یا عباس یا عباس و این سینه زنی اوج میگیرد صدای یا عباس به آسمان میرود اینجا زیر یک سقف قدیمی که بوی تاریخ میدهد، عزاداری محرم به اوج میرسد. دستها بالا میرود و با کوبش پا بر زمین بر سینه فرود میآید.
یکی از پیر غلامان هیاتها درباره این نوع عزاداری میگوید: گرد سینه زدنها در همه مراسم به خصوص یا عباس نمادی از وحدت، یکرنگی و یکدلی مردم شاهرود است عزادارانی که یکصدا به عزای حسین و یارانش گرد هم میآیند تا قصه ای از شور و دلدادگی حسین را به نمایش بگذارند.
محمد محمدی با اشاره به اینکه در آئین یا عباس همه یک صدا شده تا نشان دهند زیر بیرق امام حسین (ع) عزاداری رنگ و لاب نداشته و دکتر، مهندس، بیکارو خانه دار همه با هم عزاداری می کنند، گفت: آئین یا عباس قدمتی طولانی دارد گرچه اسنادی وجود ندارد که نشان دهد اما این روایت سینه به سینه از پدران و پدر بزرگهای ما به۱۵۰ سال قبل بر می گردد اما هر سال این مراسم بزرگ و بزرگترتر شده است و چیزی از آن که هیچ وقت عوض نمی شود و نخواهد شد همان شور و عشق به حسین (ع) است
وی با بیان اینکه کتل ها و طوق ها و علمها اینجا هر کدام نماد یک هیئت است واز روز قبل تزئین میشود، افزود:اگر ازدحام جمعیت زیاد شود عزاداران در این آئیین با دیدن این طوق ها متوجه میشوند که هیئت شأن کدام قسمت قرار دارند چرا که بعد از پایان این مراسم عزاداران به هیات های خود برگشته و ادامه عزاداری را از سر می گیرند.
متأسفانه کمتر کسی توانسته به صورت کامل و دقیق تحقیقی را صورت دهند تا قدمت این مراسم به صورت ویژه مشخص شود اما آنطور که حجت الاسلام عباس امینی امام جمعه شاهرود در گفتگو با تسنیم شاهرود، میگوید: از قدمت مهمتر، قوامی است که مراسمات سنتی از این دست دارد ند مراسمی که دلها را یکی میکند تا در عزای سید الشهدا (ع) با این شور و حال و کیفیت عزاداری و سینه زنی کنند.
امینی با بیان اینکه مهم نیست این مراسم چند سال قدمت دارد مهم این است که توانسته چنین جمعیت و شور و شوقی را در عزاداری امام حسین (ع) پدید بیاورد که کمترین حالت آن شرکت حداقل ۱۵ هزار نفر مردم عزادار در کنار هم است.
وی با اشاره به اینکه ما در کدام کتاب یا رسانه یا حتی منبر میتوانیم چنین اثرگذاری را داشتم باشیم که تمام اقشار جامعه دست به کمر همدیگر زده و یک صدا یا عباس (ع) بگویند بر سینه بزنند دو ساعتی با هم عزاداری کنند و بروند هیئت باز همین مراسم را به تشابه، در مساجد ادامه دهند تا شب پنجم ماه محرم تمام شود این مهم است که ما چه مراسمی را می شناسیم که چنین ویژگی داشته باشد.
این گردهمایی و اجرای مراسم از خصوصیات روز پنجم و برگزاری آئین یا عباس شاهرود است که هر ساله عده کثیری از رسانه ها را دور هم آورده تا از این مراسم باشکوه مستند تهیه کنند.
منبع : روابط عمومی شهرداری شاهرود
نویسنده : لیلا نیرنگی